Avrupa Kalite
Yönetimi Vakfı (European Foundation for Quality Management - EFQM) tarafından
geliştirilen EFQM Mükemmellik Modeli, kurum ve kuruluşların değişimi etkin
şekilde yönetmelerine, performanslarını geliştirmelerine ve sürdürülebilir
başarı elde etmelerine rehberlik eden uluslararası kabul görmüş bir yönetim
modelidir.
Dünya genelinde
kamu ve özel sektörde yaygın olarak uygulanan model; liderlik, strateji, paydaş
yönetimi, süreçler ve sonuçlar arasındaki ilişkiyi bütüncül bir bakış açısıyla
ele almakta, kurumların mevcut durumlarını değerlendirmelerine ve gelecek hedeflerine
ulaşmalarına katkı sağlamaktadır. Kurumsal gelişimi sürekli iyileştirme
anlayışıyla destekleyen EFQM Modeli, sürdürülebilir değer oluşturulmasını ve
kurumsal mükemmellik kültürünün yaygınlaştırılmasını amaçlamaktadır.
Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı; ulaştırma, haberleşme ve denizcilik alanlarında yürüttüğü
faaliyetlerin etkinliğini artırmak, hizmet kalitesini geliştirmek, paydaş
beklentilerini daha etkin yönetmek ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek
amacıyla EFQM Mükemmellik Modelini kurumsal gelişim çalışmalarına rehberlik
eden temel yönetim yaklaşımlarından biri olarak benimsemiştir.
Bakanlığımızın
stratejik planlama, performans yönetimi, paydaş yönetimi ve sürekli iyileştirme
faaliyetlerinin bütüncül bir çerçevede değerlendirilmesine imkân sağlayan EFQM
Modeli, kurumsal mükemmellik kültürünün yaygınlaştırılmasına ve sürdürülebilir
başarı anlayışının güçlendirilmesine önemli katkı sağlamaktadır.
Kurumsal Mükemmellik Yaklaşımımız
Bakanlığımızda EFQM yaklaşımı;
strateji, paydaş yönetimi, operasyonel faaliyetler ile performans ve
iyileştirme süreçlerini bütünleşik bir yapı içerisinde ele almaktadır.
Stratejik planlama çalışmalarından hizmet sunumuna, performansın izlenmesinden
paydaş geri bildirimlerinin değerlendirilmesine kadar birçok faaliyet alanı
ortak bir yönetim anlayışı çerçevesinde yürütülmektedir. Vatandaşlar,
çalışanlar, kamu kurumları, sektör temsilcileri ve diğer paydaşlardan elde
edilen görüş ve değerlendirmeler kurumsal süreçlere yansıtılarak hizmet
kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir değer oluşturulması hedeflenmektedir.
Bu yaklaşım sayesinde Bakanlığımızın
stratejik öncelikleri ile uygulamaları arasında güçlü bir bağ kurulmakta,
performans sonuçları düzenli olarak değerlendirilmekte ve kurumsal gelişim
faaliyetleri sürekli iyileştirme anlayışı doğrultusunda desteklenmektedir. EFQM
Modeli kapsamında oluşturulan bu bütünleşik yapı; strateji, paydaş ve
ekosistem, operasyon ve iş modeli ile performans ve iyileştirme boyutlarından
oluşmaktadır.
• Strateji
Bakanlığımızın stratejik yönünün belirlenmesi amacıyla stratejik planlama
çalışmaları yürütülmekte, iç ve dış çevre analizleri gerçekleştirilmekte,
kurumsal öncelikler belirlenmekte ve hedeflere ulaşılmasını destekleyen yol
haritaları oluşturulmaktadır. Bu çalışmalar sayesinde değişen ihtiyaç ve
beklentilere uyum sağlayan, sürdürülebilir değer üretimine odaklanan bir
yönetim anlayışı desteklenmektedir.
• Paydaş ve Ekosistem
Vatandaşlar, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, sektör temsilcileri,
tedarikçiler ve diğer paydaşlardan elde edilen görüş ve beklentiler
değerlendirilerek karar alma süreçlerine katkı sağlanmaktadır. Ayrıca sektörel
gelişmeler ve küresel eğilimler takip edilerek Bakanlığımızın faaliyetlerinin
geleceğe uyumlu şekilde şekillendirilmesi desteklenmektedir.
• Operasyon ve İş Modeli
Hizmet sunumu, proje ve süreç yönetimi ile kaynak yönetimi faaliyetleri
bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Süreçlerin etkin ve verimli şekilde
yürütülmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirilirken vatandaşlara ve paydaşlara
sunulan değerin artırılması amaçlanmaktadır.
• Performans ve İyileştirme
Performans göstergeleri, faaliyet sonuçları ve kurumsal çıktılar düzenli olarak izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Elde edilen veriler doğrultusunda iyileştirme faaliyetleri planlanmakta, hizmet kalitesinin artırılmasına ve kurumsal performansın sürekli geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
EFQM Kapsamında Kullanılan Analiz ve Değerlendirme Araçları
Bakanlığımızın
EFQM Mükemmellik Modeli çalışmaları kapsamında kurumsal performansın
değerlendirilmesi, stratejik önceliklerin belirlenmesi ve sürekli iyileştirme
faaliyetlerinin yönlendirilmesi amacıyla çeşitli analiz ve değerlendirme
araçlarından yararlanılmıştır. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmalar
sonucunda kurumun iç ve dış çevresi bütüncül bir bakış açısıyla
değerlendirilmiş, paydaş beklentileri analiz edilmiş ve gelişim alanları
belirlenmiştir.
Kurumsal güçlü
yönler, iyileştirmeye açık alanlar, fırsatlar ve tehditlerin belirlenmesi
amacıyla SWOT Analizi uygulanmış; politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal
ve çevresel gelişmelerin kuruma etkilerini değerlendirmek üzere PESTLE Analizi
gerçekleştirilmiştir. Ayrıca vatandaşlar, çalışanlar, sektör temsilcileri ve
diğer ilgili tarafların beklenti ve görüşlerinin anlaşılması amacıyla Paydaş
Analizi yürütülmüştür.
Hizmet kalitesinin
geliştirilmesine yönelik olarak vatandaşların algı ve beklentilerini ölçen
Halkın Nabzı Araştırmaları ile çalışanların kurumsal kültür, memnuniyet ve
bağlılık düzeylerini değerlendiren Çalışan Memnuniyeti Araştırmaları
gerçekleştirilmiştir. Kurumun karşılaşabileceği stratejik ve operasyonel
risklerin belirlenmesi ve yönetilmesi amacıyla Risk Analizi çalışmaları
yürütülmüş, ayrıca ulusal ve uluslararası gelişmelerin takip edilmesi amacıyla
Küresel ve Sektörel Eğilim Analizleri yapılmıştır.
Gerçekleştirilen
bu analiz ve değerlendirme çalışmaları; stratejik planlama süreçlerinin
desteklenmesine, paydaş beklentilerinin karar alma mekanizmalarına
yansıtılmasına, risk azaltıcı faaliyetlerin planlanmasına ve uzun vadeli
kurumsal gelişim stratejilerinin oluşturulmasına önemli katkılar sağlamıştır.
Böylece EFQM yaklaşımı doğrultusunda veri temelli karar alma kültürünün
güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kurumsal mükemmelliğin desteklenmesi
hedeflenmiştir.
Bakanlığımızın EFQM Yolculuğu
Bakanlığımızın EFQM
Mükemmellik Modeli yolculuğu, kurumsal yönetim anlayışının güçlendirilmesi ve
sürdürülebilir başarı kültürünün geliştirilmesi amacıyla başlatılmıştır. Bu
kapsamda öncelikle stratejik planlama süreçleri gözden geçirilmiş, misyon,
vizyon ve temel değerler güncellenerek kurumsal hedeflerin daha etkin bir
şekilde yönetilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Stratejik planlama
sürecinde paydaş katılımına önem verilmiş; kurumun iç ve dış çevresini
değerlendirmeye yönelik analizler gerçekleştirilerek kurumsal performans
yönetimi yaklaşımı güçlendirilmiştir.
İzleyen dönemde paydaş ve
performans odaklı yönetim anlayışının geliştirilmesine yönelik çalışmalar
hayata geçirilmiştir. Çalışan memnuniyetinin ölçülmesine yönelik uygulamalar
sürdürülmüş, paydaş beklenti ve görüşlerinin daha etkin şekilde değerlendirilmesine
yönelik mekanizmalar oluşturulmuştur. Performans göstergelerinin sistematik
olarak izlenmesi yaygınlaştırılmış, kurumsal algının ve beklentilerin
ölçülmesine yönelik çalışmalarla karar alma süreçlerinin daha güçlü bir veri
temeline dayanması sağlanmıştır.
Yürütülen hazırlık çalışmalarının ardından Bakanlığımız genelinde EFQM Mükemmellik Modeli doğrultusunda öz değerlendirme faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Strateji, liderlik, paydaş yönetimi, süreç yönetimi ve performans alanları bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiş; kurumsal uygulamalar uluslararası mükemmellik kriterleri çerçevesinde gözden geçirilmiştir. Bu süreç, Bakanlığımızın güçlü yönlerinin ve kurumsal yetkinliklerinin ortaya konulmasına, iyileştirme alanlarının belirlenmesine ve mükemmellik kültürünün kurumsal yapıya yerleşmesine önemli katkı sağlamıştır.
Gerçekleştirilen değerlendirme süreci sonucunda Bakanlığımız, 2021 yılında Avrupa Kalite Yönetimi Vakfı (EFQM) tarafından verilen 5 Yıldız Yetkinlik Belgesini almaya hak kazanmıştır. Böylece Bakanlığımız, EFQM tarafından 5 Yıldız Yetkinlik Belgesi ile ödüllendirilen ilk kamu kurumu olmuş ve kurumsal mükemmellik alanındaki öncü konumunu uluslararası düzeyde tescillemiştir. Bu başarı, Bakanlığımızın kurumsal mükemmellik alanındaki öncü konumunu ortaya koyarken; stratejik yönetim kapasitesi, paydaş odaklı yaklaşımı, performans yönetimi uygulamaları ve sürekli iyileştirme anlayışının uluslararası standartlarda değerlendirildiğinin de önemli bir göstergesi olmuştur. Aynı zamanda 5 Yıldız Yetkinlik Belgesi, Bakanlığımızda yerleşik hale gelen mükemmellik kültürünün ve kurumsal gelişim yaklaşımının bağımsız değerlendiriciler tarafından teyit edilmesini sağlamıştır.
Bakanlığımız bugün de EFQM Modeli
doğrultusunda kurumsal gelişim çalışmalarını sürdürmektedir. Kurumsal
mükemmellik kültürünün güçlendirilmesi, veri temelli yönetim anlayışının
yaygınlaştırılması, paydaş odaklı yaklaşımın geliştirilmesi ve sürdürülebilir
başarı anlayışının desteklenmesine yönelik faaliyetler devam etmektedir. Bu
doğrultuda stratejik yetkinliğin güçlendirilmesi, paydaş odaklılığın
derinleştirilmesi, veri temelli yönetim ve performans anlayışının
yaygınlaştırılması ile sürekli iyileştirme ve yenilikçilik kültürünün
geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
5 Yıldız Yetkinlik seviyesinden elde edilen kazanımlar üzerine inşa edilen bu çalışmalarla Bakanlığımızın kurumsal kapasitesinin daha da ileri taşınması, uluslararası düzeyde örnek gösterilen kurumlar arasında yer alması ve EFQM 7 Yıldız Yetkinlik Seviyesine ulaşması hedeflenmektedir. 7 Yıldız Yetkinlik Seviyesi; sürdürülebilir mükemmellik kültürünün güçlendirilmesini, paydaşlara daha yüksek değer sunulmasını, kurumsal performansın sürekli geliştirilmesini ve geleceğe yön veren bir yönetim anlayışının benimsenmesini ifade etmekte olup Bakanlığımız bu hedef doğrultusunda çalışmalarını kararlılıkla sürdürmektedir.
EFQM Mükemmellik Modeli kapsamında yürütülen çalışmalar, Başkanlığımız bünyesinde Kalite Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından koordine edilmekte olup çalışmalara ilişkin her türlü bilgi talebi ve yazışma kalite.sgb@uab.gov.tr e-posta adresi üzerinden gerçekleştirilmektedir.