Ulusal Ulaştırma Ana Planı


Proje Konusu

Ulusal Ulaştırma Ana Planının Hazırlanması

Amaç

Ulusal Ulaştırma Ana Planı 2023 yılı hedeflerini ve 2035 yılı vizyonunu kapsayacak şekilde aşağıda verilen amaçlar doğrultusunda hazırlanmıştır.

  • Kullanıcıların seyahat (hareketlilik) ihtiyaçlarını karşılayabilen, etkili, verimli ve maliyet-etkin yük ve yolcu ulaştırma sistemlerinin ülke içerisinde tüm bölgeler arasında bütünleşmesini sağlayan bütüncül bir ulaştırma sistemi oluşturmak.
  • İhracat odağında bir ülke olan Türkiye'nin kalkınmasına katkı sağlayacak bütüncül bir ulaştırma sistemi ve böyle bir sistemin hayata geçirilmesi için gereken etkili ve uygun maliyetli ulaştırma hizmetlerini, yerli ürünlerin uluslararası piyasalarda rekabet edebilirliğini destekleyecek şekilde sunmak.
  • Türkiye'yi sahip olduğu coğrafi avantajlara uygun olarak ulaştırma ve lojistik hizmetler alanında bölgesel bir merkez haline getirirken bir yandan da lojistik tesis yatırımlarını çekerek katma değer ve istihdam yaratacak bir ulaştırma ve lojistik sektörü oluşturmak.
  • Kullanıcı açısından emniyet ve güvenliği azami seviyeye çıkartırken yollarda karşılaşılan ölüm ve ciddi yaralanmalarda kayda değer azalma sağlayan bir ulaştırma sistemi oluşturmak.
  • Salınım, gürültü ve arazi kullanımının çevre üzerindeki etkilerini asgari düzeye indiren bütüncül bir ulaştırma sistemi inşa etmek.

 

Stratejik Planla İlgisi

2017-2021 Strateji Planında Stratejik Amaç 1-Hedef 1

 

Dayanağı, gerekçesi

Onuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı (2014-2018)
Ulaştırma Ana Plan Stratejisi (2005)

Sağladığı faydalar

Ülkemizin refah seviyesini ve Türk ekonomisinin rekabet gücünü arttıracak, sürdürülebilir, emniyetli, güvenli, erişilebilir, kapsamlı, hızlı, teknolojik yeniliklere sahip bir ulaştırma sektörü ve ulaştırma altyapısı oluşturulmasına imkân sağlayacak, 2023 yılı hedeflerini ve 2035 yılı vizyonunu kapsayacak şekilde bir Ulusal Ulaştırma Ana Planı, Avrupa Birliği (AB) IPA fonları dahilinde Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca hazırlanmıştır.


Ulusal Ulaştırma Ana Planı, Bakanlığımızda tüm modları içine alan matematiksel bir model kullanılarak yapılan ilk plan olma özelliğini taşımaktadır.


Başlama Tarihi

2015

Planlanan Bitiş Tarihi

Proje 2017 Aralık ayında tamamlanmıştır. Anılan Projenin izleme ve değerlendirme süreci devam etmektedir.

Mevcut Durum

IPA I dönemi (2007-2013) Operasyonel Programı kapsamında finanse edilen Ulusal Ulaştırma Ana Planı Projesi 2017 yılı Aralık ayında tamamlanmış ve 2018 yılı Mart ayında düzenlenen uluslararası bir kapanış konferansı ile kamuoyuna tanıtılmıştır. Mevcut Ulusal Ulaştırma Ana Planı hazırlanırken, ulaşım sektöründe gerçekleştirilecek projelerin 2035 yılına kadar planlanabilmesi amacıyla tüm ulaşım modlarını kapsayan bir “Ulaşım Talep Tahmin Modeli” geliştirilmiştir.

Ulusal Ulaştırma Ana Planı, Bakanlığımızda tüm modları içine alan matematiksel bir model kullanılarak yapılan ilk plan olma özelliğini taşımaktadır. 
Ulusal Ulaştırma Ana Planı önümüzdeki 20 yılı üç dönem içerisinde değerlendirilerek hazırlanmıştır.
2016 - 2023 ( I.  Dönem )
2024 - 2029 ( II. Dönem)
2030 - 2035 (III. Dönem)

Projeden elde edilen somut çıktılar ise şöyledir:
Anket Sonuçları
Modelleme Veri Tabanı
Kentsel Ulaşım Ana Planlarının Hazırlanmasına İlişkin Kılavuz
Ulaştırma Ana Planı (2016-2035)

Yapılan Faaliyetler

Etkinlikler

  • Proje’nin açılış toplantısı (UAB – AB Delegasyonu – Yüklenici) – Ekim 2015
  • Proje Açılışı (Sn. Bakan Binali Yıldırım’ın katılımı, Basın mensupları AB yetkilileri ve Bakanlık temsilcileri) - Şubat 2016
  • 1’nci;nci Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Şubat 2016
  • 2’nci Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Eylül 2016
  • 3’nci Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Mart 2017
  • 4’üncü Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Haziran 2017
  • 5’inci Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Ekim 2017
  • 6’ıncı Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Kasım 2017
  • 7’ıncı Proje Yönlendirme Komitesi toplantısı (Bakanlık bağlı/ilgili/ilişkili kuruluş temsilcileri, diğer paydaş temsilcileri, Yüklenici, AB Delegasyonu) – Aralık 2017
  • Teknik ve İdari toplantılar (SGB Başkanı Sn. Erol YANAR başkanlığında Yüklenici ile toplantı şeklinde)
  • Paydaşlar ile yapılan sektör toplantıları
  • Çeşitli Büyükşehir Belediyeleri ile Kentsel Ulaşım Planlamasına Yönelik El Kitabı hazırlanması çalışmaları kapsamında toplantılar
  • Proje Kapanış Toplantısı-Mart 2018

Çalıştaylar


·  5 Şubat 2016 tarihinde Ankara’da  bir çalıştay düzenlenmiş ve proje kapsamında yapılacak anketlerin metodolojisi tartışılmıştır. 
·  22 Haziran 2016 tarihinde Ankara’da 1.dönem anket sonuçlarının sunulduğu ve 2.dönem anketleri için planlamalara katkı sağlaması için bir çalıştay düzenlenmiştir. 
·  5-7 Eylül 2016 tarihleri arasında Alanya’da mevcut durum raporunun sunulması ve görüşlerin alınması amacıyla Proje ile ilgili tüm paydaşların katılımı ile bir çalıştay düzenlenmiştir. 
·  13 Aralık 2016 tarihinde Ankara’da Saha anketlerinin ve paydaş anketlerinin sonuçlarının sunulduğu ilgili paydaşların katılımı ile bir çalıştay düzenlenmiştir. 
·  7-8 Şubat 2017 tarihleri arasında Ankara’da, En İyi Uygulama örnekleri ile önümüzdeki 20 yılda Türkiye'de uygulanması amaçlanan ulaştırma politikası önlem ve eylemlerinin seçilmesi hakkında paydaşların görüşlerinin alınması amacıyla bir çalıştay düzenlenmiştir. 
·  6-7 Haziran 2017 tarihleri arasında Ankara’da, Projenin modelleme sonuçları ve planlanma aşamalarına (senaryolar ve proje önerileri) yönelik olarak, Ulusal Ulaştırma Modeli Raporunun değerlendirilmesi, ulaştırma talep tahminlerinin sunumu ve hedeflenen yıllara yönelik alternatif tekliflerin sunulması amacıyla bir çalıştay düzenlenmiştir. 
·  Çalıştayın ilk gününde mevcut durumun devamı senaryosunun test edilmesinden sonra ortaya çıkan modelleme faaliyetlerinin ve ulaştırma talep tahminlerinin sonuçları görüşülmüştür. Çalıştayın ikinci gününde ise Konsorsiyum uzmanları, mevzuata ilişkin önlemleri ve 7-8 Şubat 2017 tarihlerinde düzenlenen çalıştayda görüşülen ulaştırma politikası önlemlerini ve altyapı yatırımları da dahil olmak üzere ulaşım stratejilerini paydaşlara sunmuşlardır. 
·  7 Kasım 2017 tarihinde paydaşlara Kentsel Ulaşım Ana Planı hazırlanması için oluşturulan kılavuzu sunmak ve kılavuzun içeriği ve kapsamına ilişkin gerekçeleri ortaya koymak, raporun tüm bölümlerinin sunumundan sonra, kılavuzun içeriği hakkında görüş bildirme fırsatı sağlamak amacıyla bir çalıştay düzenlenmiştir.


Ulusal Ulaştırma Ana Planı Kapsamında Sahadan Toplanan Veriler
Ulusal Ulaştırma Ana Planı Projesi kapsamında, saha çalışmaları iki dönemde gerçekleştirilmiş olup, toplamda 332.142 anket yapılmıştır.
Gerçekleştirilen anket çalışmalarından elde edilen veri türleri aşağıda listelenmiştir:


Veri Listesi :

  • Araç dağılımı 
  • Süre dağılımı ve pik saatler   
  • Hafif Taşıt Yol Kenarı Anketleri     
    • Yolculuk ve taşıtlar   
    • Doluluk oranı
    • Yolculuk amaçları     
    • Gelir  
    • Yolculuk Sıklığı
    • Yolculuk türü
  • Ağır Taşıt Yol Kenarı Anketleri ve Ağır Taşıt Anketleri    
    • Yolculuk ve taşıtlar   
    • Taşınan yükün türü   
    • Kargo türüne göre yolculuk desenleri          
    • Araç yükleme oranı   
    • Yolculuk uzunluğu dağılımı 
    • Mal kategorileri         
  • Yol Kenarı Yolcu Anketleri ve Terminallerde Yapılan Otobüs Yolcu Anketleri
    • Süre dağılımı ve pik saatler  
    • Otobüs doluluk oranları        
    • Yolculuk amaçları     
    • Gelir düzeyleri          
    • Terminale geliş gidiş modları
    • Yolcu tercihleri         
    • Yolculuk kalıpları     
  • Havalimanı Yolcu Anketleri 
    • Saatlik dağılım ve zirve saatler         
    • Yolculuk amaçları     
    • Gelir düzeyleri          
    • Sıklık 
    • Erişim ve gidiş modları         
  • Tren Yolcu Anketleri
    • Süre dağılımı ve pik saatler  
    • Yolculuk amaçları     
    • Gelir düzeyleri          
    • Yolculuk türü ve yolcu tercihleri      
    • Terminale geliş gidiş modları
  • Liman Yolcu Anketleri         
    • Süre dağılımı ve zirve saatler
    • Yolculuk amaçları     
    • Gelir düzeyleri        
    • Yolculuk türü ve yolcu tercihleri>
    • Erişim ve çıkış modları

Veri Paylaşım Prosedürü


Ulusal Ulaştırma Ana Planı projesinde elde edilen ham ve işlenmiş verilerin çeşitli kişi ve kurumlar tarafından talep edilmesi halinde izlenecek adımlar şunlardır;

  • http://sgb.uab.gov.tr/ adresinde “Projeler” kısmında  “Ulaştırma Ana Planı” bölümünde veya “Duyurulur” kısmından veri talebi için “ulasimplanlamasi.sgb@uab.gov.tr”  e-posta adresinden veri talep eden kişi/kurum iletişime geçebilir veya resmi yazı ile veri talebinde bulunabilir.
  • Veri talep eden kişi/kurum Başkanlığımızın web sitesinde Ulaştırma Ana Planı bölümünde yer alan “Veri Talep Formunu”, doldurup, talep yazısını içeren e-postasına ek yaparak “ulasimplanlamasi.sgb@uab.gov.tr”  adresine gönderir veya resmi talep yazısına ek yaparak Bakanlığımıza gönderir.
  • Talebi içeren resmi yazı veya e-posta, doldurulan “Veri Talep Formu”  Ulaşım Planlanması Dairesi Başkanlığı tarafından incelenir.
  • Gerekli görülmesi halinde kişi/kurumdan toplantı talep edilir.
  • Talebin uygun bulunması durumunda “Veri Paylaşım Sözleşmesi” karşılıklı olarak düzenlenerek, istenen veriler hazırlanarak kişi/kuruma iletilir.
  • Talebin uygun bulunmaması halinde, gerekçesi kişi/kuruma bildirilir.
  • Teslim edilen CD’nin bir kopyası, Veri Talep Formu, Veri Paylaşım Sözleşmesi, Veri Talep yazısı ile birlikte dosyalanarak arşivlenir.

Ulusal Ulaştırma Ana Planı Projesi kapsamında elde edilen verilerin talebi için lütfen linkteki formu  (Veri Talep Formu) doldurarak ulasimplanlamasi.sgb@uab.gov.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçiniz.

 

Planlanan Faaliyetler

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Stratejik Planında (2017-2021) Hedef 1.3 “Etkin, etkili ve verimli bir ulaşım sistemi ve altyapısı oluşturulmasına yön verecek Ulusal Ulaştırma Ana Planı’nı hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak” kapsamında Stratejik Performans Göstergesi 1.3.2 “Ana Planın İzleme ve Değerlendirilmesi Sistemi aracılığıyla uygulanmasının sağlanması”  olarak belirlenmiş ve anılan hedefin performansının izleme sıklığı 6 ayda bir, raporlama sıklığı ise yılda bir olarak belirlenmiştir.


Bunların yanında; Yeni Ekonomi Programı’nda (2019-2021) yer alan makro göstergeler, mevcut Ulusal Ulaştırma Ana Planında yer alan ve hâlihazırda 2035 yılına kadar yapılması öngörülen projelerin tümünün yeniden değerlendirilmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. 

Bu doğrultuda, 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında, Bölüm 2.2.3.8 Lojistik ve Ulaştırma, Politika ve Tedbirler başlığı altındaki 514 no.lu Tedbir’de, “Türkiye Lojistik Master Planı ile Ulusal Ulaştırma Ana Planı  bütüncül bir bakış açısıyla revize edilerek uygulamaya konulacaktır.”  ifadesine yer verilmiştir.

Bu sebeple; 2017 yılında hazırlıkları tamamlanan ve projeksiyon yılı 2035 olan mevcut Ulusal Ulaştırma Ana Planının yeni makro göstergeler ışığında güncellenmesi planlanmaktadır. Bu doğrultuda 2018 verilerine göre Ulaşım Talep Tahmin Modeli’nin güncellenmesi ve Ulusal Ulaştırma Ana Plan raporunun yeniden hazırlanarak içeriğinde yer alacak olan politika tedbirleri ve ulaşım altyapı projelerinin önceliklendirilmesi amaçlanmaktadır.


Proje Hakkında Kısa Bilgi

Ulusal ölçekte karayolu, demiryolu, denizyolu, liman, havayolu ve boru hatları yük ve yolcu taşımacılığı sektörlerine ilişkin mevcut çalışmalar ve veriler toparlanarak bir araya getirilmiş olup ayrıca ulusal ve uluslararası yük taşımacılığı firmalarıyla görüşmeler (753 paydaş ile) yapılarak ulusal ulaştırma mevcut durum analizi gerçekleştirilmiştir.
Saha Çalışmaları kapsamında 2016 yılı yaz ve kış dönemlerinde ülke çapında sürücü ve yolcu anketi (332.142 anket ) yapılarak sahadan veri toplanmıştır.
Çok-Modlu Ulusal Ulaştırma Modelinin ve Projeksiyonların Geliştirilmesi kapsamında model girdileri hazırlanarak yolcu ve yük talep tahmin modelleri kalibre edilmiş ve doğrulama testleri gerçekleştirilmiştir. Geleceğe dönük makroekonomik projeksiyonlar model bölgelerine ayrıştırılmış ve nihai olarak bu model bölgeleri ölçeğinde yük ve yolcu taşımacılığına yönelik talep tahmini yapılmıştır.
Ulusal Ulaştırma Ana Planı kapsamında geleceğe dönük yük ve yolcu talep tahmin modeli ile makroekonomik projeksiyonlar çerçevesinde ulaştırma stratejileri ile politika tedbirleri için öneriler oluşturulmuştur. Ayrıca metodolojik yaklaşım ve kriterler geliştirilerek ilgili öneriler değerlendirmeye tabi tutulmuş olup sosyo-ekonomik ve mali değerlendirme için ön maliyet-fayda analizi yapılmıştır. Bunun sonucunda nihai karar ve stratejiler ile birlikte Ulusal Ulaştırma Ana Planı hazırlanmıştır.​

 


Ulaşım Planlaması Dairesi Başkanı

Dr.Demet CAVCAV